Szymon Kwiatkowski Od czasu zaniku internetowych forów dyskusyjnych o tematyce cygar, adepci sztuki palenia w celu poszukiwania wiedzy, ale też wymiany poglądów przenieśli się na inne kanały. Dyskusje przybrały raczej tweeterowy kształt, ale znajdują się wyjątki. Wśród nich z pewnością należy wymienić dinozaura Arkadiusza z kanału I’m smokin’, ale są też świeższe inicjatywy. Jedną z nich jest dobrze trendujący podcast “Spotkanie z dymem”, w którym poruszane są różne zagadnienia bliskie naszej pasji. Do ostatnio opublikowanego odcinka, niejako wychodząc przed szereg, chciałbym się odnieść w tym felietonie. To dobry moment na refleksje nad przyszłością polskiej sceny cygarowej.
Podcast “spotkanie z dymem” tworzy dwóch miłośników cygar – Piotr i Mateusz. W niecałe dwa lata zyskali spore grono słuchaczy. Sam podcast jest częścią bloga polski aficionado, którego pisanie zapoczątkował Mateusz skupiając się głównie na recenzjach cygar oraz tytoni fajkowych. Do dużej zmiany doszło w kwietniu tego roku. Blog zmienił nie tylko layout, ale również formę. Piotr i Mateusz zaczęli organizację degustacji, a recenzje zyskały nowy, dodatkowy, tiktowoy format.
W ostatnim, trzynastym odcinku zatytułowanym „O cygarach zza granicy, ale jednak nie o tym„, Panowie poruszyli kilka kwestii dotyczących szeroko pojmowanego marketingu cygarowego w Polsce. Szanowni Panowie, kieruję swoje słowa do twórców polskiego Aficionado, korzystając z mojego skromnego doświadczenia. Będąc w trakcie rozmów z przynajmniej jedną marką, którą wymieniliście, chciałbym odnieść się do kilku poruszonych przez Was wątków. Ten felieton nie jest wbiciem kija w mrowisko, ale początkiem, mam nadzieję, ciekawej i konstruktywnej dyskusji, na co szczerze liczę. Bowiem wierzę, że rozwój sceny cygarowej w Polsce jest ważny nie tylko dla mnie, a Wasze działania w internecie mogą przyczynić się do rozwoju kultury palenia cygar.
Cygara niedostępne w Polsce
Początek odcinka tradycyjnie rozpoczyna się krótką pogawędką o cygarach, jakie Panowie mieli ostatnio okazję wypalić. Przechodząc dalej do zagadnień, do których chciałbym się odnieść, pierwszym z nich są cygara niedostępne w Polsce.
Aby pokazać skalę obrotu cygar w Polsce oraz USA, o których Piotr i Mateusz wspominają, należy po pierwsze domniemywać ile cygar sprzedało się w naszym kraju oraz porównać je z danymi podawanymi przez FDA. Dlaczego domniemywać? Bowiem w Polsce niestety nie podaje się do publicznej wiadomości ilości sprzedanych cygar w konkretnym okresie czasu. Na początku tego roku skontaktowała się ze mną osoba pracująca w jednym z urzędów w celu pozyskania informacji na temat sprzedaży cygar kubańskich. W rozmowie wspomniała, że łączna sprzedaż cygar i (co ważne) cygaretek w 2023 roku, sięgnęła w Polsce 2 milionów sztuk. Chciałbym podkreślić, że nie są to dane zweryfikowane.
A jak to wygląda w Stanach Zjednoczonych? W tym przypadku mamy dostęp do danych publikowanych przez FDA (U.S. Food and drug administation – Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków), z których wynika, że sprzedaż cygar w USA, w 2023 roku osiągnie 467 milionów (wzrost o 0,7% r/r)1. To czwarty z rzędu roku wzrostu importu cygar do USA oraz trzeci, w którym sprzedaż przekroczy 400mln.
Dlaczego wspominam o Stanach Zjednoczonych? Bowiem dla marek cygar niekubańskich jest on największym rynkiem sprzedaży. Do Stanów trafia około 84% cygar wyprodukowanych w Nikaragui 2. A łączny udział tego kraju w globalnej sprzedaży cygar sięga 74%!
Sprzedaż cygar w naszym kraju sięga zaledwie 0,4% sprzedaży w USA. Może właśnie przez wzgląd na podane wyżej dane ciężko zauważyć nowym markom nasz rynek?
Piotr i Mateusz wspomnieli o kilku, niedostępnych w naszym kraju markach. były to między innymi: Caldwell Cigars, Foundation Cigars, Padrón oraz Room 101. Niestety brak tych brandów w Europie, a dalej w Polsce nie jest przypadkiem.
Ze względu na to, że zajmuję się rozwojem sprzedaży cygar i pozyskiwaniem nowych marek w firmie Premium Cigars, zdradzę nieco kulisów rozmów z marką pochodzącą z Dominikany, którą uważam za niezwykle interesującą, a którą prowadzący podcast wymienili. Od ponad roku jesteśmy w stałym kontakcie z współzałożycielem marki. Jako firma od 2005 roku zajmująca się eksportem i sprzedażą cygar jesteśmy gotowi na to, aby sprowadzać cygara z różnych zakątków świata. Natomiast w tym i kilku innych przypadkach ogromnym problemem jest magazynowanie i sprzedaż cygar w Unii Europejskiej wynikające
z przepisów, które weszły w życie, w maju 2024 roku.
Track and trace
To przepis prawny, obowiązujący w krajach należących do Unii Europejskiej, mający na celu śledzenia produktów tytoniowych w łańcuchu dostaw. Każde opakowanie otrzymuje unikalny kod, umożliwiający identyfikację produktu od producenta do ostatecznego punktu sprzedaży. System rejestruje datę produkcji, miejsce wytworzenia i trasę dystrybucji. Celem jest zapobieganie nielegalnemu handlowi, walka z przemytem i unikaniem podatków.
Niestety wiele marek cygar niekubańskich, skupiających się na sprzedaży cygar w USA, nadal nie jest gotowa do sprzedaży cygar w ramach tego systemu. Taki przypadek dotyka nie tylko wspomnianą wyżej markę.
Kultura palenia cygar
Chcąc opisać zjawisko kultury palenia cygar w poszczególnych krajach siedząc w fotelu należałoby pewnie porównać zarobki, dostęp do cygar i literatury tematycznej, a w dalszej kolejności moment powstania miejsc skupiających miłośników cygar czyli cigar lounge. Należałoby pewnie porównać kilka krajów, dlatego na tapet wziąłbym Stany Zjednoczone Ameryki Północnej oraz Wielką Brytanię. Miały one niezrównany wpływ na sprzedaż cygar będąc ich największymi odbiorcami, ale również firmy pochodzące z tych krajów były właścicielami wielu marek cygar na długo przed powstaniem pierwszego cigar lounge w Polsce. Dość powiedzieć, że takie marki jak: J.Frankau & CO LTD oraz Hunter & Co, tworzące dzisiaj firmę Hunters & Frankau – dystrybutora cygar kubańskich na wyspach brytyjskich, były współwłaścicielami takich marek jak: Ramon Allones, Montecristo czy mojej ulubionej marki – H.Upmann3
Dla uporządkowania danych pierwszy profesjonalny cigar lounge w Polsce, powstał w 2010 roku. Jest to La Casa del Habano w Warszawie, w której do dziś zachowała się “stara” część stanowiąca niegdyś główną salę degustacyjną. Co mam na myśli mówiąc pierwszy profesjonalny cigar lounge? Miejsce wyposażone w walk-in humidor lub szafę ze sporą selekcją cygar, strefę degustacyjną wyposażoną w nawiew i wyciąg.
Literatury z kolei to początkowo głównie katalogi. Były to książki, które pokrótce opisywały podstawowe zagadnienia dotyczące cygar, ale zdecydowanie większą część książki poświęcono opisom poszczególnych brandów. Pierwszą i jak dotąd jedyną pozycją napisaną w języku polskim na temat cygar jest książką Jerzego Mazgaja “Cygara” wydana w 2002 roku. Jej odświeżona wersja ujrzała światło dzienne w 2008 roku. W 2007 roku zostało założone, wyjątkowe z mojego punktu widzenia, polskie forum cygarowe cigaraficionado.com.pl
Kultura palenia cygar w Polsce dopiero się buduje. Świadczą o tym nie tylko powyższe informacje, ale również zarobki. W roku wydania pierwszej w języku polskim książki na temat cygar przeciętne wynagrodzenie w naszym kraju wynosiło 25 598,52 zł rocznie, dziś to 76 153,80 zł 4 . Ten ogromny skok pozwala nam odwiedzać droższe restauracje, sięgać po whisky, koniak, bardziej wyszukane wina oraz… próbować cygar.
Jeszcze jako manager La Casa del Habano z dużą ciekawością obserwowałem wzrost zainteresowania cygarami. Sięgali po nie nie tylko właściciele wielkich firm, ale również pracownicy korporacji czy… studenci.
Niestety na próżno szukać cygar w mass mediach. Ciężko określić dlaczego, ale może mieć to związek z zakazem reklamowania i promocji wyrobów tytoniowych 5. Ponadto dla większości dorosłych tytoń połączony jest bezpośrednio z papierosami, a one jednoznacznie mają zły wpływ na zdrowie nie tylko osób palących, ale również będących w ich otoczeniu.
Jak to wygląda w Stanach Zjednoczonych? Popatrzcie:
Marketing
Prowadzący podcast wspomnieli o braku marketingu cygarowego w naszym kraju. Ze względu na powyżej wspomniane przepisy dystrybutorzy mają bardzo mocno ograniczone pole do popisu. Zdecydowanie mniejsze niż marki alkoholowe.
Piotrze, Mateuszu, macie racje. Można zrobić więcej. Ale jak to wygląda dzisiaj? Opiszę ten punkt z własnej perspektywy. Współtworząc stronę premiumcigars.pl od samego początku chciałem zwrócić uwagę na edukację. Dlatego stworzyłem cykl artykułów, które opisują nie tylko jak powstaje cygaro, ale również jak je poprawnie przechowywać. W odrębnych artykułach opisuje historię poszczególnych marek cygar kubańskich. Powiem więcej, każde ważniejsze wydarzenie lub premiera nowego cygara kubańskiego jest opisywana na blogu, który tworzę. Wiele z nich zawiera moje osobiste doświadczenia czy komentarze, na kilku z tych wydarzeń sam byłem co dodatkowo uwiarygadnia taki wpis. Każda marka oraz każde cygaro doczekało się opisu, tak aby paląc cygaro można było poznać nawet szczątkowe informacje na jego temat.
Grupy cygarowe
Wspólnie z Filipem, którego możecie kojarzyć z The Cracow Habanos Brothers założyliśmy grupę cygarową – Cygara – polska społeczność. Która z czasem stała się największą grupą o tej tematyce na polskim fejsbuku. Nie ma tutaj barier wejścia innych niż wiek oraz przestrzeganie regulaminu. Wpisy poruszające jakiś problem niemal w każdym przypadku spotykają się z pomocą ze strony użytkowników grupy. Sam wielokrotnie odpowiadam, udzielam rad i pomagam rozwiązać problem. Dla pełniejszego przedstawienia rozwiązania danego problemu powstał również ten blog.
Degustacje i szkolenia cygarowe
Mam niezwykłą przyjemność być częścią kilku cyklicznych wydarzeń, w których może wziąć udział każda zainteresowana osoba. Jedynymi ograniczeniami są: limitowana liczba miejsc oraz lokalizacja. Twórca bloga cigarsommelier – Kamil, również prowadził szkolenia wprowadzające w świat cygar kubańskich6.
Mam również pomysły na kolejne spotkania, dzięki którym zainteresowane osoby będą mogły poznać świat cygar.
Uważam, że tutaj zaczyna się Wasza rola. Wiem, że każdy z nas dysponuje ograniczonym czasem, ale w kooperacji z Wami i innymi cygarowymi “influencerami” można odpowiednio edukować i ułatwiać poznanie bardzo przyjemnego i niezwykle prostego świata cygar.
Ceny cygar w Polsce
Ten temat poruszę pokrótce bowiem ciężko porównywać całą masę krajów. Tak, uważam, że cygara w Polsce są drogie. Dlaczego?
Porównajmy podatki w dwóch krajach – Polsce i Czechach, o których wspomnieliście. Przez temat się tylko prześlizgnę i wynika to ze stosunkowo małej wiedzy.
Podatek tytoniowy w Czechach jest najniższy w Unii Europejskiej i wynosi 2,08 CZK na każdą sztukę cygara lub cygaretki. W przeliczeniu po dzisiejszym kursie (0,17 CZK/PLN), jest to okrągłe 35 groszy7. W naszym kraju podatek zależy od wagi cygara, bowiem podatek tytoniowy (akcyza) w 2024 roku wynosi 524 zl na każdy kilogram tytoniu.
Najlepiej sprzedającym się formatem cygar wśród cygar kubańskich jest robusto o wadze 11,66 gramów. W przeliczeniu akcyza w naszym kraju na to konkretne cygaro wynosi 6,11 zł
Podatek od towarów i usług (VAT) to kolejny ważny czynnik. W naszym kraju stawka VAT na cygara wynosi 23%, w Czechach 21%
Na ostateczną ceną wpływ mają pewnie jeszcze inne czynniki, których niestety nie znam. Ale powyżej pokazałem może niewielką, ale jednak różnicę.
Pamiętajcie proszę, że niemal każda marka ma różne segmenty produktów. W przypadku wspomnianej przez twórców podcastu marki Oettinger Davidoff AG, poziomem wejścia jest z pewnością marka Zino. W przypadku cygar kubańskich mogą to być: Rafael Gonzalez, Fonseca czy Quai d’Orsay.
Dobrze poprowadzona osoba wchodząca w świat cygar powinna w pierwszej kolejności wybierać cygara o lekkiej mocy i rozsądnej cenie. I tak zgodzę się, w tym przypadku ogromną pracę do wykonania mają dystrybutorzy, ale Wasze działania również mogą okazać się bardzo pomocne.
Podsumowanie
Polska scena cygarowa przechodzi fascynującą transformacje. Na przestrzeni ostatnich 15 lat przeszliśmy długą drogę – od forów internetowych przez tworzenie miejscy cygarowych aż po narodziny nowoczesnych podcastów i blogów. Niestety jak pokazuje szybka pokazuje analiza rynku, Polska wciąż pozostaje w tyle za gigantami takimi jak USA – nasza sprzedaż stanowi zaledwie 0,4% amerykańskiego rynku.
Wpływ na to mają nie tylko krótka historia polskiego rynku cygarowego, ale również liczne wyzwania, przed którymi stoją producenci i dystrybutorzy. Ja przyszłość zależy nie tylko od zaangażowania dystrybutorów, ale również współpracy z entuzjastami i influencerami. Coraz większa dostępność i dynamiczny wzrost naszego rynku pozwalają pozytywnie spoglądać w przyszłość. Wspólne działania edukacyjne i integracyjne mogą przyczynić się do dalszego rozwoju tej fascynującej kultury w naszym kraju. Ale do tego trzeba otwartości i współpracy na wielu frontach.
1 https://www.cigaraficionado.com/article/premium-cigar-imports-to-the-united-states-reach-467-million-for-2023
2 https://www.cigarinspector.com/news/a-breakdown-of-cigar-sales-in-2023/
3 http://www.uk-cigars.co.uk/archives/200years.htm
4 https://www.zus.pl/baza-wiedzy/skladki-wskazniki-odsetki/wskazniki/przecietne-wynagrodzenie-w-latach
5 https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/ochrona-zdrowia-przed-nastepstwami-uzywania-tytoniu-i-wyrobow-16797364/art-8
6 https://premiumcigars.pl/blog/news/warsztaty-cygarowe-odkryj-swiat-habano
7 https://publikacje.paih.gov.pl/rynki_zagraniczne/CZECHY_podatki/files/basic-html/page7.html, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/podatek-akcyzowy-17511034/dz-4-roz-3
